Nederlanders zijn bang voor de tandarts

Foto: NWZ

Menigeen herinnert zich dat nog wel van vroeger : bibberend naar de tandarts moeten. De arme man of vrouw die je toen in de beruchte tandartsstoel in de mond moest kijken was zich van geen kwaad bewust.

Tandartsfobie brengt prijs

Een half miljoen Nederlanders zijn zo bang voor de tandarts dat ze gemiddeld meer dan twaalf jaar niet naar hun gebit laten kijken. Erik Vermaire, tandarts-angstbegeleiding bij de afdeling Bijzondere Tandheelkunde van de Noordwest Ziekenhuisgroep, onderzocht welke invloed dat heeft op hun kwaliteit van leven. Dit onderzoek is nu bekroond met de Pieter van Foreest publicatieprijs 2017.

Wat een impact angst voor de tandarts op iemands leven kan hebben, illustreert Vermaire met het verhaal van één van de patiënten die op zijn afdeling worden behandeld. Deze man werkte jarenlang in een baan onder zijn niveau om te voorkomen dat hij met klanten of collega’s zou moeten vergaderen. Ze zouden dan onvermijdelijk zicht krijgen op het gebit waarvoor hij zich zo schaamde.

Onderzoek naar tandartsfobie

Een tandartsfobie heeft dus invloed op de kwaliteit van leven, maar kunnen we die ook uitdrukken in cijfers en hoe groot is deze ziektelast dan in heel Nederland, vroeg Vermaire zich af. Bij zijn onderzoek waren 76 patiënten ouder dan 25 jaar van de afdeling bijzondere tandheelkunde van Noordwest betrokken. Via TNO, waar Vermaire ook werkzaam is, werd uit een dwarsdoorsnede van de Nederlandse bevolking een vergelijkbare controlegroep onderzocht, zonder bijzondere tandarts-angst.

Het onderzoek wijst uit dat de ziektelast van een tandartsfobie aanzienlijk is, vertelt Vermaire. “Zetten we de ziektelast van allerlei aandoeningen op een rij, dan blijkt angst voor de tandarts op het niveau van dikke darmkanker en infecties aan de onderste luchtwegen uit te komen. Het gaat dus echt om een grote invloed op de kwaliteit van leven.”

Kan de tandarts die ziektelast verminderen?

Ja, meent Vermaire. “Het gevoel van machteloosheid dat mensen in de tandartsstoel ervaren blijkt het grootste aspect van de angst. Veel informatie geven en goed uitleggen wat je gaat doen, kan een deel van de angst wegnemen. Als tandarts-angstbegeleiding maak ik de angst bij de patiënt beheersbaar en geef ik hem/haar weer zoveel vertrouwen dat ze hun gebit weer durven te laten onderhouden. Als dat lukt, geeft dat een bijzondere voldoening. Je hebt mensen dan van een bepaalde last in hun leven afgeholpen waardoor hun leven weer een stukje leuker wordt.”

Onderzoek is internationaal bekroond

Het onderzoek van Vermaire is gepubliceerd in het gezaghebbende tijdschrift European Journal of Oral Sciences. Op 3 oktober ontving hij er de Pieter van Foreest publicatieprijs voor. Voor deze prijs waren ook onderzoekster Manon Hanrath-Komen en orthopedisch chirurg Olivier Temmerman genomineerd.

Manon Hanrath doet al sinds 2007 promotieonderzoek naar hoofdhuidkoeling om haaruitval bij chemotherapie te beperken of te voorkomen. In een van haar studies concludeert zij dat het mogelijk is de nakoeltijd bij een bepaald type chemo terug te brengen van drie kwartier naar twintig minuten, wat minder belastend is voor de patiënt.

Passende zorg

Olivier Temmerman en collega’s vergeleken in het kader van ‘passende zorg’ verschillende methoden om de radiologische resultaten van een bepaald type rugoperatie – de zogeheten wervelfusie – te beoordelen. Een van hun bevindingen daarbij was dat het alleen bij twijfelgevallen nodig is een CT-scan te maken. In alle andere gevallen geven goede röntgenfoto’s een duidelijk beeld.

Reacties